Cuma, 10 Temmuz 2020
Dünya Bolivya'da siyasi kriz darbe ile bitti: İşte darbeye giden süreç

Bolivya’da siyasi kriz darbe ile bitti: İşte darbeye giden süreç

Latin Amerika ülkesi Bolivya'da siyasi krizin aşılamaması üzerine sokaklar karıştı. Muhalefet Devlet Başkanı Evo Morales'in görevi bırakması çağrısı yaptı. Genelkurmay Başkanı Kaliman canlı yayında okuduğu bildiriyle Morales'in istifasını istedi. Morales daha fazla direnemeyerek istifa ettiğini açıkladı.Peki Latin Amerika ülkesi Bolivya, bu sürece nasıl geldi? Ülkedeki dengeler nasıl değişti? Ordu neden sürece dahil oldu? Tüm bu soruların cevabını sizler için derledik...

Bolivya’da 20 Ekim 2019’da gerçekleştirilen Başkanlık seçimlerini Morales kazandı. Sandıkta kaybeden Amerikancı muhalefet seçimlerde şaibe iddiasını gündeme getirdi. Muhalefet Bolivyalıların kafasını karıştırmayı başardığı an, halkı sokağa çağırdı.

Sokaklar yangın yerine döndü.

İstenen darbeydi. Demokratik yollarla ülkeyi yönetmeyi hak etmeyen muhalefet provokasyonlarını aralıksız sürdürdü.

Ve istenen olmuştu. Aynı 12 Eylül’de olduğu gibi…

Darbeye zemin hazırlanınca, Bolivya Genelkurmay Başkanlığı sahneye çıktı. Darbeci askerler canlı yayında Morales’i istifaya davet etti. Eş zamanlı olarak Morales’in evi basıldı, talan edildi. Morales’in yanında duranlar da linç edildi.

Morales ise şiddet olaylarının daha da büyümemesi adına istifa etti.

Peki Latin Amerika ülkesi Bolivya, bu sürece nasıl geldi? Ülkedeki dengeler nasıl değişti? Ordu neden sürece dahil oldu?

Tüm bu soruların cevabını sizler için derledik…

LATİN AMERİKA ÜLKESİ: BOLİVYA

Bulunduğu konum itibariyle denize kıyısı bulunmayan Güney Amerika ülkesi Bolivya’nın sınır komşuları ise, Arjantin, Brezilya, Şili, Paraguay ve Peru’dur.

Ülkenin resmi başkenti Sucre’dir. Yönetimsel başkenti La Paz’da ise Bakanlar Kurulu bulunuyor.

Ekonomik ve endüstriyel olarak ülkenin en önemli şehri ise Santa Cruz.

Bolivya’nın yüzde 68’sini beyaz ve yerli melezi Mestizolar oluşturuyor. Geriye kalan yüzde 20’lik dilimde yerliler, yüzde 5’lik dilimde ise beyazlar yer alıyor.

Ülkenin 2016 yılındaki nüfusu tahmini 10,8 milyon.

Bolivya’da resmi ve en fazla kullanılan dili İspanyolca. Bununla birlikte yerli kabilelere ait kullanılmayan 36 dil de resmi olarak kabul edilmiş durumda.

Yüz ölçümü 1,09 milyon kilometrekare olan Bolivya’nın nüfusunun yüzde 92,8’i Hristiyan.

ÜLKENİN GENEL DURUMU 

Ülkenin genel durumuna değinecek olursak Bolivya, bağımsızlığını kazanmasından bu yana yani 200 yıllık bir süreçte ne yazık ki çoğu kez siyasi çalkantılarla kriz yaşamış bir ülke.

Öyle ki 1825’te İspanya’dan ayrılıp bağımsızlığını ilan ettiği dönemden sonra bile Bolivya sürekli darbe ve savaşlarla sarsılmış bir yapıya sahip.

Ülkenin adının Bolivya olmasının sebebi ise, bağımsızlık mücadelelerinde etkili olan isim Simon Bolivar. Bolivar’ın bağımsızlıktaki katkılarından ötürü ülke ‘Bolivya’ adını aldı.

Darbelerle dolu yıllara göz atacak olursak:

Bolivya ,1825 tarihinden itibaren yaklaşık 180 darbe ile 10’dan fazla anayasa ve 80 devlet başkanı görerek huzura kavuşamayan ve sürekli siyasi çalkantılarla dolu bir ülke.

Savaşlarla da sınanan Bolivya, Şili ile girdiği savaşta Pasifik Okyanusu’na olan tek kıyısını kaybetti ve artık bir kara devleti haline geldi.

EVO MORALES DÖNEMİ

Bolivya, bir bakıma huzura sosyalist Devlet Başkanı Evo Morales’in 2005’teki seçimleri yüzde 54’lük bir başarı ile kazanarak devletin yönetimine gelmesi ile kavuştu.

Ardından 2008’de tekrar aday olabilmek için bir referandum düzenledi. Söz konusu referandumda yüzde 67 ile halktan onay alarak, 2009 seçimlerinde aynı yüzde ile tekrar zaferini kutladı.

Son olarak 2014’te de yüzde 60’la 3’üncü kez halk tarafından seçilen Morales, 4’üncü zaferi elde edebilmek için tekrar referanduma gitti.

Halkın cevabı bu kez yüzde 51’lik oranda “hayır” oldu.

Referandumun ardından Bolivya Anayasa Mahkemesi geçen yıl, “yeniden seçilmenin bir insan hakkı” olduğuna hükmetti. Bu kararla birlikte Morales tekrar başkanlık adaylığını ilan etti.

Ve 20 Ekim 2019’da Bolivya başkanlık seçimine gitti.

Morales’in kazanmasına rağmen seçimin ardından “hile” yapıldığını iddia eden muhalefet, destekçilerini sokağa çağırdı.

AMERİKAN DEVLET ÖRGÜTÜ(OAS) ‘BAZI DÜZENSİZLİKLER’ BULDU

Morales, 20 Ekim’deki seçimlerde “hile” iddialarının araştırılmasını talep etti.

Öyle ki denetimi yapan Amerikan Devletleri Örgütü’nün yorumu (OAS) bazı düzensizlikler bulunduğu yönündeydi.

Böylelikle Amerikan Devletleri Örgütü’nün söz konusu ön raporuyla birlikte 20 Ekimdeki seçimlerin ve seçim otoritesinin yenilenmesi kararı alındı.

Tüm bunların ardından Morales bir duyuru yaptı.

Destekçi örgütlerle görüşen Morales, görüşmenin hemen ardından TSE’nin tüm üyelerinin değiştirilmesine karar verdiğini ve seçimlerin yenileneceğini açıklayarak ülkedeki gerilimin ve huzur kaçıran şiddet eylemlerinin sona erdirilmesini istedi.

20 Ekim’den bu yana seçimlerin iptal edilip seçimlerin tekrar edilmesini talep eden muhalefet, tekrar seçim yapılacağının duyurulmasına rağmen bu kez de Morales’in aday olmadığı seçimler olana dek protestoların artarak devam edeceği ile tehdit etti.

Son olarak Bolivya Genelkurmay Başkanı Williams Kaliman canlı yayında Morales’i görevi bırakması için tehdit eden bir bildiri okudu.

Canlı yayında bildiri okunurken aynı anda Morales’in evi basıldı.

Morales’in yanında duranlar da linç edildi. Hem muhalefet kanadından hem de ordunun baskısı ile Morales görevini bıraktı.

İstifasının ardından Morales hakkında yakalama kararı çıkarıldı.

DÜNYA LİTYUM REZERVİNİN % 62’Sİ BOLİVYA’DA

Morales, ABD’nin lityum rezervlerinde söz sahibi olmasını istemedi. Morales’e yapılan darbe aslında ABD’nin ülkedeki lityum rezervlerine sahip çıkmasına karşı yapılan bir cevap niteliğinde.

Güney Amerika`nın en fakir ülkeleri arasında yer alan Bolivya, dünyanın en büyük lityum rezervlerinden birine sahip. Rakamsal olarak vermek gerekirse dünya lityum rezervlerinin % 62’si Bolivya’da bulunuyor.

2025 yılına gelindiğinde Çin’in elektrikli araçlara olan talebin artmasıyla yılda 800 bin ton lityum karbonata ihtiyaç duyması ön görülüyor. Yani gelecek yıllarda lityuma olan talebin artması bekleniyor. Büyük bir rezerve sahip olan Bolivya da bunun için çalışmalarını sürdürmeye başlamıştı. Ülkede kurulacak lityum fabrikasıyla, metal üretimi daha da arttıralacak ve yıllık ortalama 15 bin ton lityum karbonat üretim kapasitesine sahip olacaktı. Yapılan darbe ile Bolviya’nın ilerlemesinin önü kesildi. Ayrıca Bolivya’nın altın, gümüş ve petrolü de bulunuyor.

TRUMP ALKIŞ TUTTU

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı yazılı açıklamada, Bolivya Devlet Başkanı Morales’in istifasının batı yarım kürenin demokrasisi için önemli bir olay olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı:

“Yaklaşık 14 yıl süren Bolivya anayasası ve halkının iradesinin üstüne geçmeye çalışma çabalarının ardından Morales’in görevinden ayrılması demokrasiyi korumuştur ve Bolivya halkının seslerini duyurması için yeni bir yol açmıştır.

ABD, Bolivya halkını özgürlük talep ettiği için ve Bolivya ordusunu sadece tek bir insanı değil Bolivya anayasasını koruma sözüne bağlı kaldığı için alkışlıyor.” değerlendirmesinde bulunan Trump, Bolivya’daki bu gelişmenin Venezuela ve Nikaragua’daki “gayrimeşru rejimlere” de bir mesaj olduğunu vurguladı.

Trump, “Şu anda tamamen demokratik, müreffeh ve özgür bir batı yarım küreye bir adım daha yakınız.” ifadelerini kullandı.

Dışişleri’nden Bolivya açıklaması: Endişeyle takip ediyoruz

Dışişleri Bakanlığından Bolivya’da yaşananlara ilişkin yapılan açıklamada “Bolivya’da Devlet Başkanı Evo Morales’in istifasıyla sonuçlanan gelişmeleri endişeyle takip ediyoruz” denildi.

Dışişleri Bakanlığından, Bolivya’da yaşananlara ilişkin dün yazılı bir açıklama yapıldı. Türkiye’nin yönetimlerin demokratik süreçlerle iş başına gelmesi ilkesine önem atfettiği belirtilen açıklamada, “Bolivya’da Devlet Başkanı Evo Morales’in istifasıyla sonuçlanan gelişmeleri endişeyle takip ediyoruz” denildi.

Açıklamada, Bolivya’da gerginliğin azaltılması, normal yaşama dönülmesi ve demokrasinin Bolivya halkının tercihleri doğrultusunda işletilmesi çağrısı yapıldı ve yenilenecek seçimler suretiyle barış, huzur ve istikrarın tesis edilmesi temennisi vurgulandı.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En çok okunan haberler

Meteoroloji uyardı: Sağanak geliyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu'nun batısı ile Düzce ve Bolu çevrelerinde sağanak beklendiğini belirterek vatandaşları uyardı.

Beyaz kıtadaki Bilim Seferi heyeti yurda döndü

4. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılarak beyaz kıtada 30 günde 15 proje gerçekleştiren 23 kişilik ekip yurda döndü.

‘Yurt dışı dönüşlerinde 14 gün evinizden çıkmayın’

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan tedbirler kapsamında yurt dışı dönüşlerinde vatandaşların "14 gün" kuralına uymalarını istedi.

Avrupa sınırındaki bekleyiş 11 gündür sürüyor

Türkiye’nin çeşitli şehirlerinden gelerek Avrupa’ya geçmek için Edirne’de sınır kapılarında bekleyen sığınmacılar, 11 gündür umutlu bekleyişlerini sürdürüyor.

Türkiye’nin koronavirüs mücadelesi 26 ülkeye örnek oldu

Türkiye'nin başarıyla yürüttüğü yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele dünyaya örnek oldu. 26 ülke, Kovid-19 ile mücadele konusunda Sağlık Bakanlığından bilgi ve tecrübe paylaşımı talebinde bulundu.

Meteoroloji uyardı: Sağanak geliyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu'nun batısı ile Düzce ve Bolu çevrelerinde sağanak beklendiğini belirterek vatandaşları uyardı.

Beyaz kıtadaki Bilim Seferi heyeti yurda döndü

4. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılarak beyaz kıtada 30 günde 15 proje gerçekleştiren 23 kişilik ekip yurda döndü.

‘Yurt dışı dönüşlerinde 14 gün evinizden çıkmayın’

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan tedbirler kapsamında yurt dışı dönüşlerinde vatandaşların "14 gün" kuralına uymalarını istedi.

Avrupa sınırındaki bekleyiş 11 gündür sürüyor

Türkiye’nin çeşitli şehirlerinden gelerek Avrupa’ya geçmek için Edirne’de sınır kapılarında bekleyen sığınmacılar, 11 gündür umutlu bekleyişlerini sürdürüyor.

Türkiye’nin koronavirüs mücadelesi 26 ülkeye örnek oldu

Türkiye'nin başarıyla yürüttüğü yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele dünyaya örnek oldu. 26 ülke, Kovid-19 ile mücadele konusunda Sağlık Bakanlığından bilgi ve tecrübe paylaşımı talebinde bulundu.

Türk botu Yunan botunu böyle kovaladı

Türk Sahil Güvenlik botu, sığınmacıların bulunduğu botu Türk kara sularına geri itmeye çalışan Yunan botunu kovaladı. O anlar kameralara yansıdı.

280 yabancı terörist ülkelerine gönderildi

İçişleri Bakanlığı, 11 Kasım 2019'dan itibaren 280 yabancı teröristin ülkelerine iade edildiğini bildirdi.

Cezaevlerinde kreş, anaokulu, lise ve meslek liseleri açılacak

Adalet Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ile kapsamlı bir iş birliği protokolü imzalayarak, cezaevlerinde kreş, anaokulu, lise ve meslek liseleri açacak.

‘Medikal ürünlerde karaborsaya müsaade etmeyeceğiz’

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, medikal ve koruyucu malzemelerle ilgili, üreticilerle koordine halinde olduklarını belirterek, “Vatandaşlarımızın gönlü müsterih olsun. Karaborsa oluşmasına asla müsaade etmeyeceğiz” dedi.