Pazar, 15 Aralık 2019
Eğitim Türk Dili ve Edebiyatı: Cinas nedir? Cinas türleri nelerdir?

Türk Dili ve Edebiyatı: Cinas nedir? Cinas türleri nelerdir?

Türk Dili ve Edebiyatı dersinde gördüğümüz Söz Sanatları konusundaki cinas sanatı, öğrencilerin sınavlarda zorlandığı konulardan biri. Peki Cinas nedir? Cinas Türleri nelerdir? Haberimizde...

Türk Dili ve Edebiyatı dersinde gördüğümüz söz sanatlarından biri olan Cinas, öğrenciler tarafından karıştırılabilen bir konu. Peki Cinas nedir? Cinas Türleri nelerdir? Haberimizde…

CİNAS NEDİR?

Yazılışları ve okunuşları aynı olan ancak farklı varlık, kavramları ve anlamları karşılayan sözcüklerin bir arada kullanılması sanatına cinas denir.

Cinaslı sözcükler genel itibariyle mısra sonlarında kullanılır.

Cinas Sanatına Örnekler:

“Karşımda duran yüce dağlar
 Ayrılık yüreğimi dağlar”

Şimdi bu dörtlükte “dağlar” sözcüklerini ele alalım.

Dilimizde ‘yer kabuğunun çıkıntılı, yüksek, eğimli yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümleri” manasındaki “dağ”, diğerinde de “acısı yüreğine işlemek” anlamında “dağlamak” sözcüğü manasındaki sözcük bulunuyor.

Yani aynı seslerden oluşan, farklı varlık ve kavramları çağrıştıran bu “dağlar” sözcükleri kullanılarak CİNAS yapılmıştır.

CİNAS TÜRLERİ

Tam cinas:

Cinas oluşturulurken genelde bu kelimeler aynı seslerden oluşur.

İşte bu tür cinaslara tam cinas adı verilir.

“Benim için her bir sözün kıymetlidir inciden
 Gözyaşların akıtma gel, odur gönlüm inciden”

dizelerinde “inci” kelimelerinde cinas vardır.

İlk dizedeki “inci” sözcüğü “istiridye gibi bazı kabuklu deniz hayvanlarının içerisinde oluşan, değerli, küçük, sert, sedef renginde süs tanesi” anlamında kullanılır.

İkinci “inciden” kelimesi ise “herhangi bir davranışı yüzünden üzüntü duymak, gücenmek, kırılmak” manasında olan bir eylemdir. (fiil)

Yani anlamları farklı, yazılışları ve söylenişleri aynı olan sözcüklerle yapılan cinasa “tam cinas” denir.

Ayrık cinas:

Cinaslı kelimelerden biri, iki farklı kelime olarak kullanıldıysa bu cinaslara ayrık cinas (tam olmayan cinas) adı verilir.

“Gayet çoktur değil, benim varam az
 Bana yardan gayri cerrah varamaz”

dizelerini inceleyelim:

Dizelerdeki “yaram az” ve “yaramaz” kelimeleri arasında cinas yapılmıştır.

Birincisi iki ayrı sözcükten, ikincisi ise tek sözcükten oluşan bu cinas türünde sözcükler ayrı yazılsa da ortada yazım olarak bir benzerlik söz konusudur.

İşte bu ayrık cinastır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En çok okunan haberler

Cumhurbaşkanı Erdoğan Fayez Al Sarraj’ı kabul etti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayez Al Sarraj'ı kabul etti. Görüşme, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde basına kapalı gerçekleşti.

Yulafın faydaları nelerdir? Yulaf kaç kalori? Yulafın vitaminleri…

Özellikle diyet yapanların tercihi olan ve kabızlıktan,cilt güzelliğine kadar bir çok faydası bulunan yulaf tahılının faydaları nelerdir? Yulaf kaç kaloridir? Yulafın vitaminleri nelerdir?

Bakan Varank duyurdu: 44 ‘genç beyin’ istihdam edilecek

TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (SAGE) internet sitesinden yapılan duyuruda, Türkiye'nin milli ve yerli teknoloji hamlesinin başarıya ulaşması için genç beyinlerin teknoloji...

Kayak sezonu açıldı: Tatilciler kayak merkezlerine akın etti

Kayak sezonu açıldı, tatilcilerin gözü kayak merkezlerine çevrildi. Toplam 20 kayak pisti bulunan Uludağ'da kayak, snowboard, kızak ve kar motosikleti gibi aktivitelerle tatilciler karın...

Poşet almayınca 150 bin ton plastik tasarruf ettik

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından plastik poşetlerin ücretli hale getirilmesi uygulamasının 1 Ocak tarihinde başlatılmıştı. uygulamanın 11. ayında toplam 150 bin ton plastik tasarrufu...

Cumhurbaşkanı Erdoğan Fayez Al Sarraj’ı kabul etti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayez Al Sarraj'ı kabul etti. Görüşme, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde basına kapalı gerçekleşti.

Yulafın faydaları nelerdir? Yulaf kaç kalori? Yulafın vitaminleri…

Özellikle diyet yapanların tercihi olan ve kabızlıktan,cilt güzelliğine kadar bir çok faydası bulunan yulaf tahılının faydaları nelerdir? Yulaf kaç kaloridir? Yulafın vitaminleri nelerdir?

Bakan Varank duyurdu: 44 ‘genç beyin’ istihdam edilecek

TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (SAGE) internet sitesinden yapılan duyuruda, Türkiye'nin milli ve yerli teknoloji hamlesinin başarıya ulaşması için genç beyinlerin teknoloji...

Kayak sezonu açıldı: Tatilciler kayak merkezlerine akın etti

Kayak sezonu açıldı, tatilcilerin gözü kayak merkezlerine çevrildi. Toplam 20 kayak pisti bulunan Uludağ'da kayak, snowboard, kızak ve kar motosikleti gibi aktivitelerle tatilciler karın...

Poşet almayınca 150 bin ton plastik tasarruf ettik

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından plastik poşetlerin ücretli hale getirilmesi uygulamasının 1 Ocak tarihinde başlatılmıştı. uygulamanın 11. ayında toplam 150 bin ton plastik tasarrufu...

Otomotivde canlanma: Bazı modeller tükendi

Kamu bankalarının yerli üretimi desteklemek amacıyla hazırladığı kampanyalarla aralık ayına özel fırsatlar sunmuştu. "Otomotivde Yerli Üretime Özel Taşıt Kredisi Kampanyası" ile birlikte birçok yerli ve...

Mucize Doktor dizisinin sevilen oyuncusu Onur Tuna kimdir?

FOX TV ekranlarında yayınlanan ve kısa süre içerisinde büyük ilgi gören Mucize Doktor dizisinin sevilen doktor'u Ferman karakterine hayat veren Onur Tuna kimdir? Onur Tuna'nın rol aldığı diziler ve filmler nelerdir?

Çukur dizisinin sevilen oyuncusu Damla Sönmez Kimdir?

Şimdilerde Çukur dizisinde Efsun karakterine hayat veren Damla Sönmez kimdir? Başarılı oyuncu Damla Sönmez'in rol aldığı diziler ve filmler nelerdir?

Muz maskesi nasıl yapılır? Muz maskesinin faydaları nelerdir?

Doğal güzelliğinize güzellik katacak cildinize parlaklık verecek muz maskesi nasıl yapılıyor? Muz maskesinin faydaları nelerdir?