Cuma, 10 Temmuz 2020
Diğer Haberler Türk Edebiyatında Atabetü'l-Hakayık kimin eseridir? Özellikleri nelerdir?

Türk Edebiyatında Atabetü’l-Hakayık kimin eseridir? Özellikleri nelerdir?

Atabetü'l-Hakayık eseri âyet ve hadislere dayanarak dünyânın geçiciliğini, bilginin faydasını, cehaletin zararlarını analatan dinî-didaktik bir eserdir. Hakaniye Türkçesi ile yazılan eser M. Necip Asım tarafından bulunmuştur. Peki Türk Edebiyatının önemli eserlerinden biri olan Atabetü'l-Hakayık kimin eseridir, özellikleri nelerdir?

Atabetü’l-Hakayık, Gerçeklerin Eşiği manasına gelir.

Atabetü’l-Hakayık’ın yazarı ise Edip Ahmet Yükneki’dir.

Edip Ahmet Yükneki bu eserini Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar’a hediye etmiştir.

Hadis ve Arapça beyitler kullanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan nasıl olunur ve bunun yollarını, ahlak ilkelerini, çeşitli ahlakî öğütlerle birlikte anlatmış, İslamî düşünce ve görüşlere ışık tutmuştur.

Eserde dünyayı, Allah’ı ve insanı bilmenin sadece bilim ile olabileceğine vurgu yapılır.

Atabetü’l-Hakayık’ta bilginin faydası ve bilgisizliğin zararı anlatılmıştır.

Ayet ve Hadislerle desteklenerek oluşturulan didaktik bir eser olan Atabetü’l-Hakayık, bir yandan ahlak ve öğüt kitabı da denilebilir.

Bilginin önemine, cehaletin zararlarına, cimrilik ve cömertliğe, İyi ve kötü huylara, değinilmiştir.

Ayet ve Hadislerle oluşturulan eserin dili oldukça ağırdır.

Dönemin diğer eserlerine göre Arapça ve Farsça kelimelerin daha yoğun bulunduğu söylenilebilir.

Eserin ilk kısmı Allah’ın, Peygamber’in ve Dört Halife’nin övüldüğü giriş bölümü gazel tarzında kafiyelenmiştir. (aa ba ca da…)

Toplam 40 beyitten oluşan ve asıl konuyu anlatan bölüm ise mani şeklinde (aaxa) yazılmıştır.

101 dörtlükten meydana getirilmiştir.

Aruz ve hece ölçüsü birlikte kullanılmıştır.

Kutadgu Bilig’deki gibi 11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.

Aruz kalıbı ise “fa’ûlün fa’ûlün fa’ûlün fa’ûl” şeklindedir.

Eserin Hakaniye (Çağatay) Türkçesi ile yazılmıştır.

Şairin bu eserini nerede ve ne zaman yazdığı bilinmiyor.

Atabetü’l-Hakayık’ın Kaşgar şivesiyle, Uygur harfleriyle yazılmış ilk yazması İstanbul’da Ayasofya Kütüphanesi’nde bulunuyor.

ATABETÜ’L HAKAYIK’IN ÖZELLİKLERİ

 Konusu din ve ahlaktır.

Eser Didaktik ‘tir(öğretici) 

Eserde Gazel ve kaside bulunur. Mesnevi tarzında yazılmıştır

46 beyit ve 101 dörtlükten oluşur

Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Telmih (hatırlatma) sanatı kullanılmıştır.

Eser 14 bölümdür. Baştaki beş bölüm giriş, şairin “nevi” adını verdiği sekiz bölüm asıl konu, sondaki bir bölüm de bitiriş bölümüdür.

Giriş bölümleri kaside biçimiyle (aa ba ca da…), asıl konu ile ilgili bölümler ve bitiriş bölümü dörtlüklerle (aaba) yazılmıştır. Giriş bölümünde 40 beyit, asıl konu ve bitiriş bölümlerinde 101 dörtlük vardır. Eserin tamamı 484 dizedir

Eser geçiş dönemi edebiyatı ürünüdür.

Hakaniye (Çağatay) Türkçesiyle yazılmıştır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En çok okunan haberler

Meteoroloji uyardı: Sağanak geliyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu'nun batısı ile Düzce ve Bolu çevrelerinde sağanak beklendiğini belirterek vatandaşları uyardı.

Beyaz kıtadaki Bilim Seferi heyeti yurda döndü

4. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılarak beyaz kıtada 30 günde 15 proje gerçekleştiren 23 kişilik ekip yurda döndü.

‘Yurt dışı dönüşlerinde 14 gün evinizden çıkmayın’

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan tedbirler kapsamında yurt dışı dönüşlerinde vatandaşların "14 gün" kuralına uymalarını istedi.

Avrupa sınırındaki bekleyiş 11 gündür sürüyor

Türkiye’nin çeşitli şehirlerinden gelerek Avrupa’ya geçmek için Edirne’de sınır kapılarında bekleyen sığınmacılar, 11 gündür umutlu bekleyişlerini sürdürüyor.

Türkiye’nin koronavirüs mücadelesi 26 ülkeye örnek oldu

Türkiye'nin başarıyla yürüttüğü yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele dünyaya örnek oldu. 26 ülke, Kovid-19 ile mücadele konusunda Sağlık Bakanlığından bilgi ve tecrübe paylaşımı talebinde bulundu.

Meteoroloji uyardı: Sağanak geliyor

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu'nun batısı ile Düzce ve Bolu çevrelerinde sağanak beklendiğini belirterek vatandaşları uyardı.

Beyaz kıtadaki Bilim Seferi heyeti yurda döndü

4. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'ne katılarak beyaz kıtada 30 günde 15 proje gerçekleştiren 23 kişilik ekip yurda döndü.

‘Yurt dışı dönüşlerinde 14 gün evinizden çıkmayın’

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan tedbirler kapsamında yurt dışı dönüşlerinde vatandaşların "14 gün" kuralına uymalarını istedi.

Avrupa sınırındaki bekleyiş 11 gündür sürüyor

Türkiye’nin çeşitli şehirlerinden gelerek Avrupa’ya geçmek için Edirne’de sınır kapılarında bekleyen sığınmacılar, 11 gündür umutlu bekleyişlerini sürdürüyor.

Türkiye’nin koronavirüs mücadelesi 26 ülkeye örnek oldu

Türkiye'nin başarıyla yürüttüğü yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile mücadele dünyaya örnek oldu. 26 ülke, Kovid-19 ile mücadele konusunda Sağlık Bakanlığından bilgi ve tecrübe paylaşımı talebinde bulundu.

Türk botu Yunan botunu böyle kovaladı

Türk Sahil Güvenlik botu, sığınmacıların bulunduğu botu Türk kara sularına geri itmeye çalışan Yunan botunu kovaladı. O anlar kameralara yansıdı.

280 yabancı terörist ülkelerine gönderildi

İçişleri Bakanlığı, 11 Kasım 2019'dan itibaren 280 yabancı teröristin ülkelerine iade edildiğini bildirdi.

Cezaevlerinde kreş, anaokulu, lise ve meslek liseleri açılacak

Adalet Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ile kapsamlı bir iş birliği protokolü imzalayarak, cezaevlerinde kreş, anaokulu, lise ve meslek liseleri açacak.

‘Medikal ürünlerde karaborsaya müsaade etmeyeceğiz’

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, medikal ve koruyucu malzemelerle ilgili, üreticilerle koordine halinde olduklarını belirterek, “Vatandaşlarımızın gönlü müsterih olsun. Karaborsa oluşmasına asla müsaade etmeyeceğiz” dedi.