Pazar, 15 Aralık 2019
Diğer Haberler Türk Edebiyatında Atabetü'l-Hakayık kimin eseridir? Özellikleri nelerdir?

Türk Edebiyatında Atabetü’l-Hakayık kimin eseridir? Özellikleri nelerdir?

Atabetü'l-Hakayık eseri âyet ve hadislere dayanarak dünyânın geçiciliğini, bilginin faydasını, cehaletin zararlarını analatan dinî-didaktik bir eserdir. Hakaniye Türkçesi ile yazılan eser M. Necip Asım tarafından bulunmuştur. Peki Türk Edebiyatının önemli eserlerinden biri olan Atabetü'l-Hakayık kimin eseridir, özellikleri nelerdir?

Atabetü’l-Hakayık, Gerçeklerin Eşiği manasına gelir.

Atabetü’l-Hakayık’ın yazarı ise Edip Ahmet Yükneki’dir.

Edip Ahmet Yükneki bu eserini Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar’a hediye etmiştir.

Hadis ve Arapça beyitler kullanarak yazdığı şiirlerle, ahlaklı insan nasıl olunur ve bunun yollarını, ahlak ilkelerini, çeşitli ahlakî öğütlerle birlikte anlatmış, İslamî düşünce ve görüşlere ışık tutmuştur.

Eserde dünyayı, Allah’ı ve insanı bilmenin sadece bilim ile olabileceğine vurgu yapılır.

Atabetü’l-Hakayık’ta bilginin faydası ve bilgisizliğin zararı anlatılmıştır.

Ayet ve Hadislerle desteklenerek oluşturulan didaktik bir eser olan Atabetü’l-Hakayık, bir yandan ahlak ve öğüt kitabı da denilebilir.

Bilginin önemine, cehaletin zararlarına, cimrilik ve cömertliğe, İyi ve kötü huylara, değinilmiştir.

Ayet ve Hadislerle oluşturulan eserin dili oldukça ağırdır.

Dönemin diğer eserlerine göre Arapça ve Farsça kelimelerin daha yoğun bulunduğu söylenilebilir.

Eserin ilk kısmı Allah’ın, Peygamber’in ve Dört Halife’nin övüldüğü giriş bölümü gazel tarzında kafiyelenmiştir. (aa ba ca da…)

Toplam 40 beyitten oluşan ve asıl konuyu anlatan bölüm ise mani şeklinde (aaxa) yazılmıştır.

101 dörtlükten meydana getirilmiştir.

Aruz ve hece ölçüsü birlikte kullanılmıştır.

Kutadgu Bilig’deki gibi 11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.

Aruz kalıbı ise “fa’ûlün fa’ûlün fa’ûlün fa’ûl” şeklindedir.

Eserin Hakaniye (Çağatay) Türkçesi ile yazılmıştır.

Şairin bu eserini nerede ve ne zaman yazdığı bilinmiyor.

Atabetü’l-Hakayık’ın Kaşgar şivesiyle, Uygur harfleriyle yazılmış ilk yazması İstanbul’da Ayasofya Kütüphanesi’nde bulunuyor.

ATABETÜ’L HAKAYIK’IN ÖZELLİKLERİ

 Konusu din ve ahlaktır.

Eser Didaktik ‘tir(öğretici) 

Eserde Gazel ve kaside bulunur. Mesnevi tarzında yazılmıştır

46 beyit ve 101 dörtlükten oluşur

Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Telmih (hatırlatma) sanatı kullanılmıştır.

Eser 14 bölümdür. Baştaki beş bölüm giriş, şairin “nevi” adını verdiği sekiz bölüm asıl konu, sondaki bir bölüm de bitiriş bölümüdür.

Giriş bölümleri kaside biçimiyle (aa ba ca da…), asıl konu ile ilgili bölümler ve bitiriş bölümü dörtlüklerle (aaba) yazılmıştır. Giriş bölümünde 40 beyit, asıl konu ve bitiriş bölümlerinde 101 dörtlük vardır. Eserin tamamı 484 dizedir

Eser geçiş dönemi edebiyatı ürünüdür.

Hakaniye (Çağatay) Türkçesiyle yazılmıştır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En çok okunan haberler

Bakan Varank duyurdu: 44 ‘genç beyin’ istihdam edilecek

TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (SAGE) internet sitesinden yapılan duyuruda, Türkiye'nin milli ve yerli teknoloji hamlesinin başarıya ulaşması için genç beyinlerin teknoloji...

Kayak sezonu açıldı: Tatilciler kayak merkezlerine akın etti

Kayak sezonu açıldı, tatilcilerin gözü kayak merkezlerine çevrildi. Toplam 20 kayak pisti bulunan Uludağ'da kayak, snowboard, kızak ve kar motosikleti gibi aktivitelerle tatilciler karın...

Poşet almayınca 150 bin ton plastik tasarruf ettik

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından plastik poşetlerin ücretli hale getirilmesi uygulamasının 1 Ocak tarihinde başlatılmıştı. uygulamanın 11. ayında toplam 150 bin ton plastik tasarrufu...

Otomotivde canlanma: Bazı modeller tükendi

Kamu bankalarının yerli üretimi desteklemek amacıyla hazırladığı kampanyalarla aralık ayına özel fırsatlar sunmuştu. "Otomotivde Yerli Üretime Özel Taşıt Kredisi Kampanyası" ile birlikte birçok yerli ve...

Mucize Doktor dizisinin sevilen oyuncusu Onur Tuna kimdir?

FOX TV ekranlarında yayınlanan ve kısa süre içerisinde büyük ilgi gören Mucize Doktor dizisinin sevilen doktor'u Ferman karakterine hayat veren Onur Tuna kimdir? Onur Tuna'nın rol aldığı diziler ve filmler nelerdir?

Bakan Varank duyurdu: 44 ‘genç beyin’ istihdam edilecek

TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsünün (SAGE) internet sitesinden yapılan duyuruda, Türkiye'nin milli ve yerli teknoloji hamlesinin başarıya ulaşması için genç beyinlerin teknoloji...

Kayak sezonu açıldı: Tatilciler kayak merkezlerine akın etti

Kayak sezonu açıldı, tatilcilerin gözü kayak merkezlerine çevrildi. Toplam 20 kayak pisti bulunan Uludağ'da kayak, snowboard, kızak ve kar motosikleti gibi aktivitelerle tatilciler karın...

Poşet almayınca 150 bin ton plastik tasarruf ettik

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından plastik poşetlerin ücretli hale getirilmesi uygulamasının 1 Ocak tarihinde başlatılmıştı. uygulamanın 11. ayında toplam 150 bin ton plastik tasarrufu...

Otomotivde canlanma: Bazı modeller tükendi

Kamu bankalarının yerli üretimi desteklemek amacıyla hazırladığı kampanyalarla aralık ayına özel fırsatlar sunmuştu. "Otomotivde Yerli Üretime Özel Taşıt Kredisi Kampanyası" ile birlikte birçok yerli ve...

Mucize Doktor dizisinin sevilen oyuncusu Onur Tuna kimdir?

FOX TV ekranlarında yayınlanan ve kısa süre içerisinde büyük ilgi gören Mucize Doktor dizisinin sevilen doktor'u Ferman karakterine hayat veren Onur Tuna kimdir? Onur Tuna'nın rol aldığı diziler ve filmler nelerdir?

Çukur dizisinin sevilen oyuncusu Damla Sönmez Kimdir?

Şimdilerde Çukur dizisinde Efsun karakterine hayat veren Damla Sönmez kimdir? Başarılı oyuncu Damla Sönmez'in rol aldığı diziler ve filmler nelerdir?

Muz maskesi nasıl yapılır? Muz maskesinin faydaları nelerdir?

Doğal güzelliğinize güzellik katacak cildinize parlaklık verecek muz maskesi nasıl yapılıyor? Muz maskesinin faydaları nelerdir?

Cumhurbaşkanı Erdoğan İsviçre ve Malezya’ya gidecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 16-17 Aralık'ta Cenevre'de düzenlenecek olan Küresel Mülteci Forumu'nun ilk toplantısına ve 18- 19 Aralık'ta Kuala Lumpur'da düzenlenecek olan Kuala Lumpur Zirvesi'ne katılacak.

Yeni dizi Sefirin Kızı fragman yayınlandı! Sefirin Kızı ne zaman başlıyor?

Başrollerinde Neslihan Atagül'ün ve Engin Akyürek'in olduğu yeni dizi Sefirin Kızı'nın fragmanı yayınlandı. Sefirin Kızı'nın ilk bölümü ne zaman?